missive 25

                                                                                             4 januari 2012

 

 

Beste wensen voor 2012, Quinten! Hoe is het met de goede voornemens? Ja, natuurlijk heb ik die. Ik neem mij voor dit jaar positiever over rechters te schrijven!

Ja, dat werd tijd, hoor. Niet bij de pakken neerzitten, blijven doorzetten en zoeken zonder uitvluchten. Dus niet aanvoeren, dat zelfs de evangelist zich geen andere rechtersparabel kon herinneren dan die van een onrechtvaardige rechter (Lucas 18 vs.1-6). En ophouden te verwijzen naar psalm 94,20 en Jesaja 10. En mocht er in de vaderlandse geschiedenis geen goede rechter te vinden zijn (Rein Pauw, tree sacht, je zou hem zier doen) dan noem ik gewoon een uit het buitenland (Martin Manton, VS, Edmund Kessler, Dld). Dat rechters niet van dichters houden vanaf Vondel tot Bloem is best – hoewel, waarom dragen rechters zo’n warm hart toe aan louche advocaten en notarissen, komen daarvan de redenen ooit aan het licht? Hoe dan ook, er moet minstens één van de mogelijk vele voorbeeldige rechters gevonden kunnen worden.

 

Absoluut! Ik heb eerbiedig (2009) aan de tombe van een nobele en rechtvaardige rechter gestaan. In Istanboel. In het mausoleum van sultan Mehmed ligt het grafmonument van  sheikh Badraldin of Bedreddin 1359-1420.  Deze opperrechter, kazasker, zag er niet tegenop uitmergelende belasting te verbieden en opstand tegen een onrechtvaardig bestuur legitiem te verklaren, eeuwen voor Grotius. Zijn oordeel had invloed tot 1600, nee tot 1938. Maar Bedreddin was ook een safavidische mysticus: alle godsdiensten moesten een worden, alles moest gemeenschappelijk zijn (behalve de bil van de geliefde, dicht Nazim Hikmet). Bedreddin werd opgehangen op het marktplein van Serres (Thracië) en plechtig herbegraven bij Medmed. Een moslem heilige. Bij de Christenen is geen rechter ooit heilig verklaard.

 

Nu zegt heilig verklaard worden niet alles. Vandaag is het gedenkdag van de hoogadellijke Pharaïldis (Gent ± 740). Ze werd heilig, omdat ze nooit heeft gecohabiteerd. Dat viel niet mee. Ze moest van haar ouders trouwen, maar zij klemde de benen kaken op elkaar. Haar arme man legde bij zoveel zedigheid het loodje. Als weduwe pronkte Pharaïldis met bezit van al haar vliezen. Kon de kerk anders dan haar heilig verklaren? Als maagd. Haar graf ligt in een Gentse kerk, die ik mij niet eens wil herinneren. Nee, nee, ik ga Pharaïldis niet aanbevelen als patrones voor de commissie Deetman - een beetje respect, heren, alsjeblieft! Dat zijn achtenswaardige lieden! Die krijgen heus hun plaatsje in de geschiedenis, maar niet als wetenschappers.

 

Verder: mijn excuses aan Jan, Cees, Jan-Willem, Gerrit- Jan, Wim e.a.. Er zijn toch schrijvers en neerlandici in mijn kring die geïnteresseerd zijn in literatuur – ik ben te scherp geweest in missive 22. Er zijn velen die mij steun(d)en, of in de loop der jaren brieven schreven nadat iets werd gepubliceerd. Mijn ongelukkige liefde voor het Nederlands leidt soms tot verbittering.* Ik neem mij voor zorgvuldiger te worden.

 

*In het Hoogheemraadschap van Rijnland leidde mijn sarcastisch verzet tegen een Arabische tekst op het stembiljet Waterschapsverkiezingen tot verontwaardiging. De tekst kwam er toch.

 

Het is niet koud, fris en sfeervol. Regen ritselt op de ramen, afgewisseld door   stompen van de bries. Wie vanmorgen om 6 uur langs de Hofzichtlaan een rondje holde, hoorde de storm razen door de schuddende boomskeletten. Alsof ze zo om geblazen kunnen worden. Af en toe moet je al looppassend tegen de vlagen in leunen.

De hemel schuift vol lichtende nachtwolken op doorreis. Op de horizon rijzen boven deinende rifjes drie zwarte bewegingloze kolossen. In hun hoogste regionen zit hier en daar een verlicht blokje. Boven die hoekige torens straalt een ijl, uitgestrekt sterrenbeeld van rode lichtjes. Natuurlijk weet iedereen, dat het de lampjes zijn aan die zeven lange hijskranen rond de ministeries in aanbouw. Maar die kroon van felrode sterretjes zwevend boven het centrum heeft een eigen, open pracht. Den Haag draagt tijdelijk verheven Pleiaden, een licht dreigend zevengesternte.   

 

De bus vanmorgen zat vol met rad pratende Franse toeristen. La Haye plus belle qu’ Amsterdam. De helft stapt uit bij het Centraal Station. Onder de zittenblijvers heeft een man met lange voortanden ‘t over Teiringue l’ autreilh.  Mooie klanken. Iets voor een gedicht, eindigend op Lautrec of vermeille? Maar wat betekent het? Ja, dat wordt duidelijk. Er zit geen woord Frans bij. Hij herhaalt verontwaardigd: Teringloterij!

De lange voortanden: Teringloterij. Je reinste sadisten zijn het, man.

Buurman in geelbruine jas: Je ken niet altijd winnen, Goof.

Goof: Hele oudjaarsfeest verpest. Door die teringloterij. Die lui maken slachtoffers, Pluto! Van mij mogen ze alle loten doorspoelen. Ik heb 7 jaar meegedaan aan de staatsloterij! Steeds een ½ lot. Bij de postcode en bankgiro 5 jaar! Maar dat is nou afgelopen uit! Ik koop nooit meer een lot!

Pluto: Dan ken je dus ook nooit meer winnen. Van een ½ lot krijgt de staat  de andere helft, als je wint. Ga altijd voor de volle mep!

Goof luistert niet: Han en Ingrid waren bij ons. En de kinders. Oliebollen, appelflappen voor de wijfs en de kids. Bier met nootjes voor ons mannen. Je kent dat. Tot die tv begon met die nummertjes…

Pluto: Wat nummertjes… Toch geen seks?

Goof: Van die teringloterij, zeg ik toch. Begint Ingrid: Osjit- Osjit – Osjit! te roepen. Want ze heb al vijf cijfers van achter naar voren goed! Het winnend lot. Nog twee Osjits verder – de begincijfers verkeerd! Ingrid stort zowat in. Ze hadden het zo goed kennen gebruiken! Han is hun huis nog niet kwijt. Begint Carla te gillen, cijfers goed, alle cijfers goed!  Twee ton gewonnen? Nee, nee! roept Arie, want die 2e letter is een andere! Later krijgt mijn vrouw bijna een hartverzakking. Ons lot is goed voor tonnen- op het allerlaatste cijfer na! Door het dolle heen! Zelfs m’n dochter Sjaan dee mee: slotcijfers waren goed, had ze nou ‘t begincijfer verkeerd, of waren toch alle cijfers goed? Die nummers zie je op de tv maar heel even. Wil je geloven dat ik opgelucht was toen het vuurwerk begon?

Pluto: Dan hejje tenminste een spannend Oudjaar gehad.

Goof schudt het hoofd: Hou op. Om 3 uur ’s nachts, we staan met z’n tweeën aan die afwas van 12 man, begint mijn vrouw: Waar ken je die lijst nog eens nalezen, Govert? ’s Middags bij het 1e kopje koffie nog eens. Ingrid kwam langs, ze had bij de sigarenboer een uitdraai gehaald. Voor de zekerheid! Die loterijbazen weten niet wat ze mensen aandoen. Bij ieder winnend nummer zijn er honderden die bijna hetzelfde zijn. In ’t hele land moeten honderdduizenden leip zijn geweest. Omdat hun lot op 1 cijfer of letter na goed was voor tonnen of miljoenen!

Pluto giechelt: Gelul! Volgende maand weer een nieuwe kans, Goof!

 

De bus stopte bij Bronovo. Ik mocht erlangs. Op weg naar de kaakchirurg.  Er zijn bijna 5 miljoen staatsloten gekocht. Tegen beter weten in? Met gebedjes om uitkomst in hun nood? Om de godheid, het noodlot, het toeval de kans te geven te bewijzen, dat hogere machten eerlijk zijn? Dat ‘t leven goed afloopt. En wat denk je dat Mammon heeft gedaan? Of heeft Aischylos gelijk die zei: Van degenen die zij willen verderven, daarvan verhoren de goden de gebeden? Gelul! Volgende maand weer een nieuwe kans, Goof!  

 

                                                                                                         Send

 

 

Copyright © 2012 B. B. Jagt LLD 's-Gravenhage

ISBN 978-90-78457-06-0